Χολολιθίαση

Χολολιθίαση: Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται

Τι είναι η χολολιθίαση;

Χολολιθίαση (ή κοινώς πέτρες στη χολή) ονομάζονται τα στέρεα ιζήματα διαμέτρου από λίγα χιλιοστά σε μορφή άμμου ή λάσπης έως και αρκετά εκατοστά (σε μορφή πέτρας), τα οποία και καταλήγουν, είτε μέσα στη χοληδόχο κύστη (χολοκυστολιθίαση) ή  μέσα στο δίκτυο μεταφοράς της χολής ( χοληδοχολιθίαση ). Η χοληδόχος κύστη βρίσκεται κάτω από το ήπαρ στο δεξί και πάνω μέρος της κοιλιακής χώρας.

Η χολολιθίαση έχει υψηλή συχνότητα στον γενικό πληθυσμό και συχνά είναι ασυμπτωματική, γι’ αυτό και τις περισσότερες φορές ανακαλύπτεται τυχαία. Σε σπάνιες περιπτώσεις, ένας χολόλιθος μπορεί να προκαλέσει ειλεό (απόφραξη εντέρου), συρίγγιο κύστης και δωδεδακτύλου  και τέλος η χρονίζουσα χολολιθίαση μπορεί να προκληθεί καρκίνος της χοληδόχου κύστης.

Αίτια και συμπτώματα της χολολιθίασης

Η δημιουργία στερεών ιζημάτων οφείλεται σε:

  1. Διαταραχές της παραγωγής της χολής (υγρό που παράγεται στο ήπαρ  και μέσω του χοληδόχου πόρου ρέει προς το δωδεκαδάκτυλο, όπου και χρησιμεύει στη διαδικασία της πέψης των τροφών).
  2. Διαταραχές της ροής της χολής καθώς και διαταραχών των τοιχωμάτων της χοληδόχου κύστης.
  3. Προδιαθεσικοί παράγοντες είναι το οικογενειακό ιστορικό, το φύλο (οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα χολολιθίαση), η κύηση, η χρήση φαρμάκων (όπως π.χ. τα αντισυλληπτικά δισκία), η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η διατροφή με πολλά λιπαρά, μεταβολικές παθήσεις (όπως η υπερλιπιδιαμία ή ο σακχαρώδης διαβήτης) και τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου.

Συνήθως, η χολολιθίαση γίνεται αντιληπτή λόγω έντονου και οξέος πόνου στο άνω μέρος της κοιλιακής χώρας που μπορεί να επεκτείνεται και προς το άνω τμήμα της πλάτης. Αλλά κοινά συμπτώματα είναι, η δυσπεψία, η έντονη ναυτία, ο εμετός, ο πυρετός, τα ρίγη και ο ίκτερος.

Αντιμετώπιση της χολολιθίασης

Όταν η χολολιθίαση είναι ασυμπτωματική δεν απαιτείται θεραπεία. Αλλά όταν συνοδεύεται από την προαναφερόμενη συμπτωματολογία, τότε πρέπει να αντιμετωπιστεί κατά βάση χειρουργικά, καθώς τα συντηρητικά μέτρα (με φαρμακευτική αγωγή ή τροποποίηση της διατροφής) δεν έχουν μόνιμα αποτελέσματα.

Η διάγνωση της χολολιθίασης γίνεται με υπερηχογράφημα, ενώ δεν αποκλείεται να γίνει με αξονική τομογραφία ή ακτινογραφία κοιλίας.

Προεγχειρητικά ο ασθενής υποβάλλεται σε:

  • υπερηχογράφημα,
  • αιματολογικές εξετάσεις,
  • ηλεκτροκαρδιογράφημα,
  • έλεγχο της πάγιας φαρμακευτικής αγωγής και
  • προσωρινή διακοπή ορισμένων σκευασμάτων (π.χ. αντιπηκτικά, μετφορμίνη),

σε ορισμένες περιπτώσεις υποβάλλεται σε:

  • ακτινογραφία θώρακος,
  • καρδιολογική και πνευμονολογική αξιολόγηση,
  • γαστροσκόπιση (προτείνεται σε πολλές περιπτώσεις μετά την κλινική εκτίμηση) και
  • αξιολόγηση από τον αναισθησιολόγο.

Χειρουργική αντιμετώπιση της χολολιθίασης

Η χειρουργική αντιμετώπιση της χολολιθίασης γίνεται με αφαίρεση της χολυδόχου κύστης (χολοκυστεκτομή), είτε με ανοικτού τύπου επέμβαση, είτε λαπαροσκοπικά. Στην πρώτη περίπτωση, γίνεται μια μεγάλη τομή στην κοιλιά, κάτω από το δεξιό πλευρικό τόξο για άμεση πρόσβαση στο πάσχον σημείο.

Στην περίπτωση της λαπαροσκοπικής τακτικής, που διενεργείται υπό γενική αναισθησία και διαρκεί συνολικά περίπου δύο ώρες, γίνεται μια μικρή τομή (1 cm περίπου) στην κοιλιά κάτω από τον ομφαλό και με διοξείδιο του άνθρακα φουσκώνεται η κοιλιά εσωτερικά, ώστε να δημιουργηθεί ένας θόλος ώστε ο χειρουργός να μπορεί να έχει οπτική επαφή μέσω του λαπαροσκοπίου. Στη συνέχεια γίνονται τρεις τομές (περίπου 0,5  έως 1 cm) ώστε να εισαχθούν και τα υπόλοιπα χειρουργικά εργαλεία για την αφαίρεση της χολυδόχου κύστης.

Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή έχει καθιερωθεί πλέον ως πρώτης γραμμής θεραπευτική τακτική έναντι του ανοικτού τύπου χειρουργείου διότι συνεπάγεται:

  1. ελάχιστο χειρουργικό τραύμα,
  2. μικρή πιθανότητα επιπλοκών (π.χ. διαπύηση, μετεγχειρητική κήλη, διάσπαση, χρόνιος πόνος, μετεγχειρητικές συμφύσεις κ.λπ.),
  3. σημαντικά λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο (που αντιμετωπίζεται συνήθως με αναλγητικά, είτε ενδοφλέβια, είτε από του στόματος),
  4. άμεση κινητοποίηση του ασθενή,
  5. ταχεία ανάρρωση και  επάνοδο στην καθημερινότητα και
  6. καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή συνεπάγεται νοσηλεία μιας έως δύο ημερών, ανάλογα με την ηλικία του ασθενή, για την χορήγηση αντιβιοτικής αγωγής, ενώ γίνεται παράλληλα γαστροπροστασία και θρομβοπροφύλαξη, ενώ ξεκινάει πολύ σύντομα και η σίτιση.

Χολοκυστεκτομή από τον Χειρουργό Πρωκτολόγο Μουσιώλη Δημήτριο. Συμβεβλημένος με τον ΕΟΠΥΥ, στην Αθήνα.

DR ΜΟΥΣΙΩΛΗΣ | ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΡΩΚΤΟΛΟΓΟΣ | ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΧΟΛΥΔΟΚΟΥ ΚΥΣΤΗΣ | ΕΟΠΥΥ | ΑΘΗΝΑ

Χολολιθίαση